Słowo wstępne
We wrześniu 2021 roku minęła 50-ta rocznica powstania Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Strzyżowie. Jubileusz stał się okazją do nakreślenia rysu historycznego naszej placówki. Niniejsza publikacja jest jedyną informacją poświęconą historii Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Strzyżowie. Podstawowym źródłem informacji na temat powstania placówki była prowadzona przez kilka początkowych lat kronika a także protokoły Rad Pedagogicznych.
Od chwili powstania Poradnia funkcjonuje jako specjalistyczna placówka, która wraz z rodziną i szkołą wspiera rozwój młodego człowieka. W centrum uwagi stawiamy dziecko i jego dobro. Dzieciom, młodzieży, rodzicom oraz nauczycielom zapewniamy pomoc i opiekę na poziomie zgodnym ze współczesną wiedzą, poszanowaniem godności osobistej oraz dyskrecję i prywatność. Staramy się być instytucją użyteczną dla środowiska lokalnego, fachowo pomagającą w rozwiązywaniu różnorodnych problemów.
Działamy zgodnie z przyjętą Misją:
,,Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Strzyżowie działa dla dobra dzieci i ich rodzin w zgodzie z uniwersalnym systemem wartości. Wspiera rozwój zdrowej, twórczej i niepowtarzalnej osobowości każdego dziecka. Przygotowuje go do właściwego funkcjonowania we współczesnym zmieniającym się świecie. Oferowana przez Poradnię pomoc psychologiczna, pedagogiczna i logopedyczna jest profesjonalna i dostępna dla wszystkich potrzebujących. Poradnia wychodzi naprzeciw potrzebom środowiska. Pracownicy systematycznie podnoszą swoje kwalifikacje. Wykazują się życzliwością, zrozumieniem i szacunkiem dla klientów”.
Z roku na rok wzrasta ilość osób korzystających z różnych form świadczonej w Poradni pomocy, systematycznie zwiększa się też oferta udzielanej pomocy. Początkowo działalność placówki koncentrowała się na poradnictwie zawodowym i diagnozie trudności szkolnych. Obecnie jest to specjalistyczna działalność profilaktyczna, diagnostyczna, terapeutyczna
i doradcza prowadzona przez psychologów, psychoterapeutów, pedagogów
i logopedów.
Rozwój naszej instytucji nie byłby możliwy bez szacunku wobec pracy innych i odniesień do przeszłości.
Tak jak w życiu rodziny istotną rolę odgrywają jej przodkowie, tak w życiu instytucji, szczególnie tej, która zajmuje się różnymi aspektami wychowania, ważne są "korzenie" i wkład pracy poprzedników. Tradycja
i tożsamość placówki tworzą jej współczesny dorobek i osiągnięcia. Ponad 50-letnia historia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Strzyżowie to historia metod i form pracy, budynków i miejsc, z którymi byliśmy związani, ale przede wszystkim historia ludzi tu pracujących, historia spotkań i relacji, pomocy dziecku i jego rodzinie.
Dlatego dzisiaj, gdy świętujemy jubileusz 50-lecia Poradni pragnę wyrazić głęboką wdzięczność tym wszystkim, którzy tworzyli jej historię, budowali jej wizerunek, służyli radą i pomocą wielu tysiącom dzieci i młodzieży. Kieruję do nich – z okazji jubileuszu – słowa uznania za trud i troskę, jaką otaczali podopiecznych, a tych, którzy odeszli zachowamy we wdzięcznej pamięci.
Pragnę również podziękować tym, którzy aktualnie wspierają naszą działalność.
Krystyna Barć – Dudek
dyrektor Poradni
Powstanie Poradni Wychowawczo – Zawodowej w Strzyżowie
Powiatowa Poradnia Wychowawczo–Zawodowa w Strzyżowie została powołana 1 września 1971 roku na mocy Orzeczenia Wydziału Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Strzyżowie, któremu następnie podlegała.
Sprawa otwarcia tej placówki była często omawiana na posiedzeniach nadzoru pedagogicznego i konferencjach kierowników szkół. Największą przeszkodą w jej utworzeniu był brak lokalu.
Po wyprowadzeniu się Komitetu Powiatowego PZPR do nowego lokalu, Wydział Oświaty, a szczególnie inspektor mgr Bolesław Baranowski
i podinspektor Tadeusz Jurasz poczynili usilne starania by w budynku tym pozyskać lokal dla Powiatowej Poradni Wychowawczo-Zawodowej.
Wydział Oświaty z dniem 1 września 1971 roku powołał kierownika
w osobie mgr Czesławy Mazur, która jako samodzielny pracownik zapoczątkowała historię Poradni. Merytoryczną opiekę i nadzór sprawowała Okręgowa Poradnia Wychowawczo–Zawodowa w Rzeszowie reprezentowana przez dyrektora Katarzynę Kulę.
Zdjęcie /Kierownik Pani mgr Czesława Mazur/
Z dniem 1 października 1971 roku została zatrudniona psycholog mgr Stanisława Kucharska-Pawluś, pracująca równocześnie w Poradni Wychowawczo-Zawodowej w Jaśle na stanowisku kierownika i psychologa, która do Strzyżowa przyjeżdżała trzy razy w tygodniu. Równocześnie z dniem 1 października 1971 roku zatrudniona została sekretarka Ewa Michalska.
„W dniu 18 października 1971 roku Poradnia otrzymała decyzję
o przydzieleniu lokalu przy ul. Sobieskiego 10. Lokal został odebrany
z licznymi usterkami. Sala badań okazała się tak zimną, że trudno było rozpocząć pracę. W okresie ferii zimowych wybudowano piec w poczekalni, ocieplono podłogi …” [1]
Zdjęcie ul. Sobieskiego
Rozpoczęła się praca nad przygotowaniem sprzętu i materiałów biurowych. Dużym problemem w tym czasie okazał się niski budżet. Brak było pomocy naukowych, kart uczniów, testów. Problem ten rozwiązała częściowo psycholog, która wypożyczała pomoce ze swojej Poradni w Jaśle.
W dniu 7 października 1971 roku. został przyjęty pierwszy pacjent Poradni tj. uczennica Szkoły Podstawowej Nr 2 w Strzyżowie, a pracownicy Poradni zaczęli nawiązywać kontakty ze szkołami i domami dziecka na terenie powiatu. Opracowano okólnik do szkół informujący o powstaniu Poradni i jej zadaniach. Również na konferencjach kierowników szkół kierownik Pani Czesława Mazur przedstawiała zadania placówki, system pracy oraz zasady współpracy ze szkołami. Do Poradni zaczęły napływać systematycznie zgłoszenia – stan na 1 marca 1972 roku wyniósł 268 uczniów.
„Już w pierwszym roku działalności Poradnia rozpoczęła akcję polegającą na rozpoznaniu przyczyn niespełniania obowiązku szkolnego – sporządzono listę dzieci niespełniających obowiązku a następnie kierowano ich do odpowiednich placówek zgodnie z uznaną celowością…” [2]
Z początkiem stycznia 1972 stanowisko sekretarki objęła Maria Gorczyca. W styczniu 1972 roku Poradnia była wizytowana przez przedstawiciela Kuratorium Okręgu Szkolnego w Rzeszowie wizytator mgr Barbarę Frączek. Podczas wizytacji stwierdzono, że „kadra nie stanowi wymaganego minimum pracowników pedagogicznych określonych przez Statut. Praca Poradni zorganizowana była prawidłowo. Pomimo niepełnej obsady pracowników pedagogicznych poradnia obejmowała swoją działalnością wszystkie działy poradnictwa, które realizowane były zgodnie z planem. Poradnia była czynna przez cały tydzień w godzinach najbardziej dostępnych dla rodziców i dla młodzieży o czym wszystkie placówki oświatowo-wychowawcze na terenie powiatu zostały poinformowane pisemnie. Budżet dla potrzeb Poradni został opracowany zgodnie z potrzebami placówki i zabezpieczał pokrycie wszystkich kosztów związanych z jej działalnością. Dokumentacja Poradni została opracowana zgodnie ze Statutem. Jest pełna i nie budząca zastrzeżeń.
Zalecenia powizytacyjne:
1. Zakupić dla potrzeb Poradni stoliki do badań zbiorowych uczniów.
2. Czynić starania w celu zatrudnienia w Poradni podstawowego minimum pracowników pedagogicznych zgodnie ze statutem poradni wychowawczo-zawodowych, będącym podstawą do rozwinięcia pełnej działalności usługowo-pedagogicznej.” [3]
W marcu 1972 roku zakupiono 10 stolików i urządzono salę zbiorowych badań, które po raz pierwszy odbyły się 6 kwietnia 1972 roku.
„Po niepełnym roku pracy Poradnia Wychowawczo-Zawodowa cieszyła się powodzeniem i uznaniem wśród grona nauczycieli i dyrektorów szkół. Świadczyła o tym bardzo miła wypowiedź, na konferencji wyborczej Oddziału powiatowego ZNP, dyrektora szkoły Ob. Dyni Franciszka, który złożył podziękowanie pracownikom Poradni za pomoc w rozładowaniu trudnych problemów wychowawczych i bardzo solidne zajęcie się uczennicą , dzieckiem defektywnym. Po raz drugi praca Poradni była podkreślona na konferencji dyrektorów szkół w dniu 7.12.1972 r. kiedy dyrektor Mazur Czesława wygłosiła prelekcję na temat: „Czynniki decydujące o wyborze zawodu”. Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 1 w Pstrągowej Ob. Sołtys Franciszek podziękował pracownicom za przebadanie dużej grupy dzieci i wskazanie przyczyn trudności w nauce.”[4]
W dniu 1 września 1972r. została zatrudniona absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego psycholog mgr Maria Szczepan. Dzięki operatywności dyrektora w listopadzie 1972r. zakupiono testy do badań psychologicznych. Okręgowa Poradnia Wychowawczo-Zawodowa dostarczyła niezbędne do badań druki i karty indywidualne. Pedagog Czesława Mazur otrzymała zestaw testów słownikowych.
„Powstał problem umieszczenia tych pomocy, gdyż w Poradni brakowało szaf. W dniu 3 marca 1973r. pomoce naukowe, druki i cała dokumentacja Poradni zostały odpowiednio działami rozmieszczone w szafach, które zakupiono
w dniu 2 marca. W pracę tę wiele wysiłku włożyła sekretarka Poradni Ob. Gorczyca Maria i Ob. Mazur Czesława.” [5]
W roku szkolnym 1972/73 przeprowadzono badania psychologiczne
i pedagogiczne 213 uczniów szkół podstawowych, u 50 dzieci stwierdzono upośledzenia /ówczesna terminologia/.
Pracownicy Poradni współpracowali również ze szkołami i ogniskami przedszkolnymi uczestnicząc w organizowaniu zespołów wyrównawczych
i kompensacyjnych. Przygotowali 170 kompletów pomocy do zajęć, szkolili nauczycieli prowadzących zajęcia.
Według zapisów w kronice w roku szkolnym 1973/74 z powodu „bardzo dużego nawału pracy pracownicy wiele godzin przepracowali społecznie:
- pedagog mgr Czesława Mazur - 379 godzin,
- psycholog mgr Maria Szczepan – 95 godzin”.
Nadmienić należy, że karty uczniów opracowane były w domu (czas ten nie był rejestrowany). Pensum pracownika Poradni wynosiło wówczas
24 godziny.
Wydział Oświaty i Wychowania oraz Dyrekcja Poradni starali się
o powiększenie obsady, jednak nie udało się to. W nowym roku szkolnym 1974/75 w dalszym ciągu pracowało dwóch pracowników pedagogicznych. Natomiast 1 listopada 1974 został zatrudniony lekarz psychiatra Leszek Majewski, który pracował w wymiarze 10 godzin tygodniowo, a także pracownica obsługi Genowefa Hulejczyk.
W pierwszym półroczu 1974/75 r. powołano Zespół Selekcyjny (Orzekający), kwalifikujący dzieci do szkół specjalnych na terenie Powiatu Strzyżowskiego, a także do zespołów wyrównawczych w szkołach.
W skład Zespołu wchodzili:
- Maria Szczepan - psycholog
- Czesława Mazur - dyrektor PWZ i pedagog
- Eugeniusz Lasota - inspektor szkolny
- Leszek Kulik - dyrektor Zakładu Wychowawczego w Wysokiej Strzyżowskiej
- Leszek Majewski - lekarz psychiatra.
Pierwsze posiedzenie Zespołu Orzekającego odbyło się 26 listopada 1975r. Psycholog przygotowywał karty dzieci z niedorozwojem, pedagog karty dzieci do zespołu wyrównawczego. Do stycznia 1976r. wydano 41 decyzji. Zespół Orzekający zbierał się raz w miesiącu. Na posiedzenia Zespołu zapraszano gminnych dyrektorów.
Od roku 1984 stałym członkiem zespołów orzekających jest lekarz medycyny pediatra Bolesław Rudnicki, który funkcję lekarza orzecznika przez wiele lat pełnił społecznie.
Zdjęcie (zespół orzekający…..)
Już w pierwszych latach funkcjonowania Poradni prowadzono szkolenia nauczycieli w zakresie reedukacji, a także w zakresie poszerzonych zapisów uczniów do kl. I z rocznym wyprzedzeniem. W Poradni działał punkt konsultacyjny dotyczący pomocy uczniom w wyborze zawodu. W każdą środę udzielano konsultacji dla nauczycieli. Objęto działaniami diagnostycznymi wszystkie dzieci z Domu Dziecka w Strzyżowie. W związku z tworzeniem klas uzawodowionych w Czudcu i Strzyżowie Poradnia prowadziła badania uczniów klas VI i VII opóźnionych w nauce. Współpracowała również z ZHP, Poradnią Zdrowia Psychicznego, Sądem.
W styczniu 1976 roku po zlikwidowaniu powiatów, Poradnia przestała być „powiatowa”. Przeniesiono ją do pomieszczeń w budynku obecnego szpitala, a następnie w tym samym roku powróciła na ulicę Sobieskiego 10. W lokalu tym urządzono salę do badań grupowych młodzieży, gabinet psychologa, dyrektora oraz sekretariat.
W 1976 roku dyrektora Panią Czesławę Mazur oddelegowano do pracy w charakterze prezesa ZNP w Strzyżowie. Obowiązki dyrektora Poradni przejęła psycholog Maria Szczepan. Obsada Poradni stała się raczej symboliczna: psycholog pełniący równocześnie funkcję dyrektora, sekretarka oraz pedagog raz w tygodniu.
W 1978 roku została zatrudniona dojeżdżająca z Rzeszowa pedagog Bogusława Rymarska. W 1981 roku na stanowisko dyrektora Poradni wróciła Czesława Mazur. Maria Szczepan-Szetela przeszła na urlop macierzyński. Wtedy też znacząco powiększyła się obsada pracowników pedagogicznych w placówce. 1 września 1981 zatrudniono na stanowisku psychologa Tadeusza Michałka, w 1982r – psychologa Waldemara Łukomskiego. W latach 80-tych w Poradni pracował również Stanisław Armata na stanowisku logopedy (kilka godzin tygodniowo). W kwietniu 1984 roku pracę rozpoczęła Małgorzata Ruszała na stanowisku sekretarki.
W tym czasie Poradnię w Strzyżowie wspomagały dojeżdżające
z Wojewódzkiej Poradni w Rzeszowie, kilka razy w tygodniu, Panie Elżbieta Bielenda i Barbara Łukasik, których zadaniem było wprowadzenie nowych pracowników w specyfikę działalności placówki.
W roku szkolnym 1984/85 Poradnię przeniesiono na
ul. Dąbrowskiego15. Poradnia miała do dyspozycji 5 gabinetów, sekretariat
i gabinet dyrektora. Zdecydowanie poprawił się komfort pracy. W kolejnych latach zwiększała się liczebność kadry. Poradnia dysponowała 4 etatami psychologów, na których w kolejnych latach zatrudnieni byli, oprócz wyżej wymienionych: Agata Sanecka, Bogusława Gajda (Karaś), Anna Tobiasz (Ziarnik), Ewa Stopa (Grądzka), Lidia Myćka. Na stanowisku pedagoga pracowała Adela Duda, a następnie Katarzyna Majewska-Żydzik. 1 grudnia 1992 r został zatrudniony logopeda Krystyna Barć-Dudek, która od podstaw zorganizowała i kompletnie wyposażyła gabinet logopedyczny.
Zdjęcie /ul. Dąbrowskiego/
W czasie gdy Poradnia miała siedzibę na ul. Dąbrowskiego funkcję dyrektorów pełnili:
- Czesława Szczygieł (1987-1992),
- Maria Szczepan-Szetela (1992-1993),
- Katarzyna Majewska-Żydzik (1993-2003).
W 1993 roku zatrudniona została Maria Patryn. Prowadziła ona sprawy księgowe i kadrowe, a następnie na jej miejsce w roku 1995 Pani Józefa Oślizło.
W roku 1996 siedziba Poradni została przeniesiona do budynku byłego internatu na ul. Patryna 8, który współdzieliłyśmy ze Specjalnym Ośrodkiem Szkolno- Wychowawczym. Kolejna przeprowadzka zaowocowała dodatkowymi gabinetami, uzyskałyśmy też oddzielne pomieszczenie na archiwum. Został zatrudniony drugi logopeda Barbara Siuba, a także psycholodzy Małgorzata Drogoń i Magdalena Frańczak, pedagog Ewa Zielińska.
Zdjęcie / ul. Patryna/
Rozwój Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej
Od czerwca 1993 roku pojawiły się istotne zmiany merytoryczne i organizacyjne placówki. Zgodnie z przepisami oświatowymi nastąpiła zmiana nazwy z: Poradnia Wychowawczo-Zawodowa, na: Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna.
Początkowo do Poradni kierowano dzieci i młodzież na wniosek szkoły pozostałych placówek oświatowo-wychowawczych, sądów dla nieletnich, MO i innych instytucji i organizacji społecznych, placówek służby zdrowia. Czasami dzieci i młodzież były kierowane przez szkołę lub zgłaszały się same-bez skierowania. Obecnie wymagany jest wniosek rodziców lub prawnych opiekunów dziecka, aby zostało ono przebadane w Poradni i jeśli będzie to konieczne podjęło terapię albo skorzystało z innych form pomocy. We wcześniejszych latach, wydawane przez Poradnię dokumenty, dotyczące dziecka przesyłane były do szkół, po zmianach w przepisach oświatowych, opinie i orzeczenia przekazywane już były rodzicom.
Lata 90-te przyniosły kolejne zmiany w pracy placówki. Wśród wielu inicjatyw podejmowanych przez Poradnię nie sposób nie wspomnieć
o działaniach, które miały na celu podniesienie poziomu usług świadczonych tysiącom młodych ludzi, ich rodzicom i wychowawcom. Nastąpił rozwój nowych strategii i form pomocy dla uczniów, nauczycieli i rodziców. Poradnia zaczęła organizować szkolenia, warsztaty dla nauczycieli, w ramach programów profilaktycznych, psychologicznych i edukacyjnych. Została wyposażona w większą ilość pomocy, metod i testów psychologicznych. Wzbogacono ofertę o nowe formy wsparcia. Większa ilość uczniów została objęta terapią pedagogiczną, logopedyczną i psychologiczną.
Realizowano systemowe działania na rzecz problemu dysleksji rozwojowej poprzedzone intensywnymi i merytorycznymi szkoleniami przeprowadzonymi przez prof. Martę Bogdanowicz. Psycholog zajmująca się tym zagadnieniem - Bogusława Karaś przeprowadziła szereg działań w celu przybliżenia problemu specyficznych trudności w nauce osobom zainteresowanym. Zorganizowała szkolenia rad pedagogicznych dla nauczycieli przedszkoli pt.„ Ryzyko dysleksji”, szkolenia rad pedagogicznych dla nauczycieli ze wszystkich szkół podstawowych i gimnazjów o nazwie „Czy mój uczeń to dyslektyk”, prelekcje dla rodziców na temat dysleksji, jej objawów i pomocy dzieciom dyslektycznym, grupę wsparcia dla rodziców, warsztaty grupowe dla dzieci dyslektycznych.
Katarzyna Majewska-Żydzik prowadziła zajęcia grupowe dla dzieci klas IV-VI „Czytanie wertykalne”.
Ewa Grądzka, jako pierwsza z psychologów, rozpoczęła edukację
w zakresie psychoterapii kursem terapii Gestalt i wprowadziła do oferty Poradni psychoterapię. Po ukończeniu przez nią „Systemowej terapii rodzin” na Uniwersytecie Jagiellońskim rozpoczęto konsultacje dla rodzin oraz terapię rodzin w podejściu systemowym. W 2013 roku kolejny psycholog Małgorzata Drogoń uzyskała kwalifikacje do prowadzenia psychoterapii.
Pracownicy Poradni prowadzili również różnego rodzaju zajęcia terapeutyczne na terenie szkół. Były to m. in.; terapia logopedyczna, zajęcia metodą W. Sherborne, metodą Denisona. Ponadto prowadzone były od 1998 roku w szkołach cykliczne zajęcia „Szkoła dla Rodziców”. Przez wiele lat to dyrektorzy na terenie swoich szkół organizowali grupy rodziców zainteresowanych poszerzaniem wiedzy z zakresu wychowania. Program warsztatów obejmował 7 spotkań, które odbywały się raz w tygodniu
w grupie warsztatowej liczącej ok. 15 rodziców. Każde spotkanie miało swój temat przewodni, ważny w procesie wychowania i nabywania nowych umiejętności w komunikacji z dzieckiem, w tym: radzenia sobie z uczuciami dzieci, karania, zachęcania do samodzielności i współpracy, chwalenia, uwalniania dzieci od grania ról, określania barier w porozumiewaniu się, uczenia samodyscypliny.
W latach 1993-1997 Poradnia koordynowała realizację programu
z zakresu profilaktyki uzależnień „Drugi Elementarz czyli program siedmiu kroków” na terenie szkół. Koordynowanie polegało na przeprowadzeniu cyklu zajęć warsztatowych przygotowujących wychowawców klas do prowadzenia zajęć z młodzieżą, rodzicami i radą pedagogiczną oraz prowadzenie zajęć konsultacyjno- superwizyjnych dla wychowawców.
Na terenie Poradni organizowane były również szkolenia dla specjalistów spoza naszej placówki; dla psychologów: Test „Drzewo”, „Test Barw”, dla pielęgniarek i specjalistów prowadzących szkołę rodzenia
z zakresu profilaktyki logopedycznej.
W 2002 roku logopeda Krystyna Barć-Dudek we współpracy
z Instytutem Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach wdrożyła program powszechnych przesiewowych badań słuchu u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. Tylko w pierwszym roku przebadała 300 dzieci. Następnie w 2003 roku program przesiewowych badań wzroku. Powyższe działania były prowadzone z wykorzystaniem Platformy do Badań Zmysłów.
W latach 2002/03 obowiązki dyrektora pełniła Ewa Grądzka. Wówczas decyzją organu prowadzącego czyli Powiatu Strzyżowskiego Poradnia została przeniesiona do budynku Ośrodka Zdrowia przy ulicy Parkowej 4. W nowym lokalu Poradnia dysponowała 5 pokojami do badań, archiwum, sekretariatem, gabinetem dyrektora, pokojem socjalnym, gabinetem księgowej. W tym okresie pracowało 2 logopedów, 5 psychologów
i 2 pedagogów.
Zdjęcie/ ul. Parkowa/ stary budynek
W 2003 roku konkurs na dyrektora wygrała logopeda Krystyna Barć–Dudek, która pełni tę funkcję do dzisiaj. Pod jej kierownictwem zatrudniani byli kolejni pracownicy: pedagog Urszula Dudek, psycholog Eurydyka Wójcik, pedagog Anna Wałach, pedagog Urszula Drąg, psycholog Jagienka Romaniak-Strzępek, psycholog Urszula Wójtowicz-Misiora, logopeda Ewa Ślęczkowska.
Dzięki jej staraniom od 10 lutego 2004 roku decyzją Kuratora Oświaty
w Rzeszowie, Poradnia uzyskała uprawnienia do wydawania orzeczeń
o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niewidomych i słabowidzących (Ewa Grądzka), niesłyszących i słabosłyszących (Małgorzata Drogoń) oraz dzieci z autyzmem (Bogusława Karaś). Było to niezwykle istotne wydarzenie, gdyż do tej pory dzieci z w/w niepełnosprawnościami musiały szukać pomocy w PPP nr 1 w Rzeszowie. W kolejnych latach pracownicy systematycznie podnosili swoje kwalifikacje w tych obszarach, kończąc studia podyplomowe z zakresu tyflopedagogiki (Katarzyna Majewska-Żydzik), surdopedagogiki (Urszula Dudek), oligofrenopedagogiki (Katarzyna Majewska-Żydzik, Urszula Wójtowicz-Misiora), terapii i diagnozy autyzmu (Bogusława Karaś, Jagienka Romaniak-Strzępek) oraz wczesnego wspomagania rozwoju (Urszula Drąg).
Zdjęcie /pracownicy 1-/
W 2004 roku powstały na terenie powiatu 4 zespoły interdyscyplinarne zajmujące się rozwiązywaniem trudnych problemów rodzin w sytuacjach kryzysowych. W skład każdego zespołu wchodzili pracownicy Poradni, policji, opieki społecznej, PCPR-u, pedagodzy szkolni, kuratorzy sądowi
i nauczyciele. Spotkania były inicjowane przez pracowników Poradni
i organizowane na jej terenie. Taka międzyinstytucjonalna współpraca pozwalała wypracować skuteczne sposoby rozwiązywania trudnych sytuacji rodzinnych.
W 2005 roku w ramach Poradnianego Systemu Opieki nad dziećmi zdolnymi, które wykazują się zdolnościami na tle klasy, psycholog Eurydyka Wójcik opracowała autorski program pt. „Aktywność intelektualna rozwija moje zdolności”. Głównym założeniem programu jest wspomaganie rozwoju zdolności intelektualnych ucznia, które mają istotny wpływ na powodzenie
w nauce szkolnej, motywację do nauki oraz wzmacnianie potrzeby własnego rozwoju. Zajęcia prowadzone są dla uczniów klas IV–VI, na terenie Poradni oraz w szkołach.
Po 2008 roku w znacznym stopniu został unowocześniony, zgodnie
z ogólnopolskimi standardami, warsztat diagnozy pedagogicznej, psychologicznej i logopedycznej. Poszerzono również możliwości diagnostyczne rozwoju psychoruchowego najmłodszych dzieci (od chwili urodzenia). Przygotowano pokój do badań najmłodszych podopiecznych, wyposażając w odpowiednie sprzęty. Zakupiono nowe testy umożliwiające diagnozę tych dzieci od 1 miesiąca życia: Karty Oceny Rozwoju Psychoruchowego (KORP), Profil Psychoedukacyjny PEP-R, Karty Oceny Logopedycznej Dziecka (KOLD) Dziecięcą Skalę Rozwojową DSR, Międzynarodową Wykonaniową Skalę Leiter P-93, Skalę Inteligencji Stanford Binet. Zakupiono m.in. baterie metod diagnozy przyczyn niepowodzeń szkolnych u dzieci dla różnych grup wiekowych.
W 2008 roku psycholog Eurydyka Wójcik ukończyła kurs Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach; wzbogacający warsztat pracy psychologa o nowy kierunek terapeutyczny, w którym terapeuta wspomaga dziecko w osiągnięciu określonego celu, szukając mocnych stron, cennych doświadczeń i dotychczasowych sposobów radzenia sobie.
Ponadto psycholożki (Ewa Grądzka, Małgorzata Drogoń, Eurydyka Wójcik) ukończyły szereg szkoleń z zakresu Terapii Behawioralno–Poznawczej; wzbogacających warsztat o metody i techniki pracy z dziećmi
i młodzieżą przejawiającą zachowania ADHD, ODD, agresywne, lękowe, depresyjne oraz techniki pracy w zaburzeniach takich jak: moczenie nocne, zanieczyszczenie kałem, problemami ze snem, zaburzeniami zachowania, itp.
W ramach wspierania szkół i przedszkoli w realizacji zadań dydaktycznych i wychowawczych pracownicy Poradni zainicjowali również prowadzenie różnego rodzaju badań przesiewowych. W latach 2008 - 2011r. pedagog Urszula Drąg objęła badaniem przesiewowym wzroku i słuchu większość uczniów ze szkół na terenie naszego powiatu. Poza tym, zgodnie ze zgłaszanym przez dyrektorów placówek zapotrzebowaniem, pedagodzy oraz logopedzi prowadzili badania przesiewowe dojrzałości szkolnej (kl. 0), ryzyka dysleksji (dzieci klas II i III szkoły podstawowej) oraz zaburzeń mowy.
Z każdym rokiem Poradnia wzbogacała swoją ofertę terapeutyczną kierowaną do różnych grup wiekowych.
Od 2008 roku prowadzimy terapię grupową dla dzieci od 3 do 8 roku życia pod nazwą „Psychomotoryka wg Procus Block”. W tym zakresie przeszkolonych zostało kilku pracowników w tym: B. Karaś, K. Majewska-Żydzik, A. Wałach, K. Barć-Dudek i U. Drąg, U. Dudek.
Zdjęcia /Zajęcia grupowe- Terapia psychomotoryczna…/
Psychomotoryka to cykl 30 spotkań terapeutycznych, przeznaczonych dla dzieci z opóźnionym rozwojem mowy, ryzykiem dysleksji, zaburzeniami lateralizacji, brakiem wiary w siebie, niską samooceną, zaburzeniami
w zachowaniu, a także z trudnościami w uczeniu się. Terapia ta pomaga
w rozwoju dziecka i eliminuje dysharmonie rozwojowe.
Ze względu na w/w efekty chcieliśmy dać szansę rozwoju dla większej ilości dzieci. Stąd też nasz pomysł na napisanie projektu unijnego pod nazwą ,,Dogonić sukces”, realizowanego w ramach wyrównywania szans edukacyjnych i zapewnienia wysokiej jakości usług edukacyjnych w systemie oświaty Priorytetu IX Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Udało nam się wtedy pozyskać środki unijne w kwocie ponad 113 tysięcy złotych.
W projekcie realizowanym od 1.10.2008r. do 31.05.2009r. uczestniczyły dzieci w wieku 6-8 lat z różnymi problemami rozwojowymi. Wymierne efekty widoczne w rozwoju dzieci biorących w nim udział zaobserwowali nie tylko rodzice dzieci, ale przede wszystkim neurolog Pani Monika Pawłowska-Juchno, badająca uczestników przed rozpoczęciem zajęć i po ich zakończeniu. Uwieńczeniem projektu był wyjazd na wycieczkę do Krakowa zorganizowany dla dzieci i ich rodziców, a także terapeutów na czele
z koordynatorem projektu, zarazem dyrektorem Poradni Krystyną Barć-Dudek. Do dzisiaj, każdego roku organizujemy grupy terapeutyczne dla dzieci z różnymi dysfunkcjami i pracujemy nad ich rozwojem w ramach „Psychomotoryki”. Zajęcia te cieszą się dużą popularnością i dlatego prowadzone są nie tylko na terenie Poradni, ale również wyjazdowo
w przedszkolach.
Zdjęcie / Wycieczka do Krakowa…./
W 2008r. psycholog Małgorzata Drogoń i pedagog Urszula Dudek uzyskały certyfikat trenerski I stopnia uprawniający do prowadzenia Treningu Zastępowania Agresji (TZA) i rozpoczęły pracę tą metodą na terenie Poradni i szkół. Trening jest przeznaczony w głównej mierze dla osób mających trudności z wyrażaniem złości w sposób społecznie akceptowany. Jednocześnie stymuluje rozwój umiejętności prospołecznych.
Duże zapotrzebowanie na zajęcia związane z profilaktyką zachowań agresywnych oraz rozwojem kompetencji emocjonalno-społecznych skutkowało opracowaniem w 2014r. autorskiego programu zajęć „Radzę sobie ze złością” (Urszula Dudek) oraz w 2016r. programów rozwijających inteligencję emocjonalno- społeczną „Ja, Ty i nasze emocje” (dla klas IV – VI) (Urszula Drąg), „W krainie emocji” (dla 5 i 6- latków) (Urszula Drąg), dedykowany specjalnie dla uczniów z Zespołem Aspergera z klas IV-VI ,,Rozumiem siebie i innych” (Bogusława Karaś). Również w 2016 roku Eurydyka Wójcik i Urszula Dudek rozpoczęły prowadzenie zajęć pod nazwą „Trening Pewności Siebie”. Jest to program wsparcia dla dzieci – ofiar przemocy rówieśniczej, realizowany w formie zajęć grupowych dla uczniów klas IV – VIII, który uczy pewności siebie w kontaktach z rówieśnikami, pomaga bronić się przed agresją ze strony kolegów oraz daje poczucie siły
i wiarę we własne możliwości. Ponadto na terenie Poradni realizowane były autorskie programy. Pedagog Urszula Drąg w 2016 roku prowadziła zajęcia „Równy start” skierowane do dzieci 5 i 6-letnich, które rozwijały się nieharmonijnie lub wolniej od swoich rówieśników. Jego podstawowym założeniem było wyrównywanie i korygowanie zaburzeń. Psycholog Jagienka Romaniak–Strzępek do oferty Poradni wprowadziła „Trening pamięci
i koncentracji”.
W swej ofercie mamy również zajęcia dla rodziców. W 2010 roku pracownicy Poradni (Małgorzata Drogoń, Eurydyka Wójcik, Ewa Grądzka, Katarzyna Majewska–Żydzik) zdobyli uprawnienia do prowadzenia Warsztatów dla Dobrych Rodziców. Są to zajęcia grupowe, w ramach których rodzice uczą się sprawdzonych sposobów zapobiegania i reagowania
w trudnych sytuacjach. Warsztaty służą również zwiększeniu wychowawczych ilości pozytywnych kontaktów z dzieckiem i zadowoleniu
z bycia rodzicem. Metody poznawane w trakcie zajęć są skuteczne zarówno
w przypadku przeciętnego dziecka jak i w przypadku dzieci, które sprawiają duże problemy wychowawcze. Prowadzimy też indywidualną pracę
z rodzicami w formie konsultacji, porad oraz cyklicznych spotkań psychoedukacyjnych.
W latach 90 tych diagnozowaliśmy w Poradni pojedyncze przypadki dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Diagnoz psychiatrycznych było bardzo niewiele pomimo, że dzieci zgłaszanych z w/w trudnościami było
z roku na rok coraz więcej.
W związku z powyższym Bogusława Karaś rozpoczęła intensywną współpracę z „Promykiem Słońca” zajmującym się w wielospecjalistyczną diagnozą dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi.
Liczba dzieci zgłaszanych do Poradni z różnymi problemami z zakresu całościowych zaburzeń rozwojowych i coraz większe zapotrzebowanie na konsultacje dla nauczycieli i wychowawców przedszkoli zaowocowały w 2014 roku szkoleniami adresowanymi głównie dla wychowawców przedszkoli
i żłobków, które prowadziła psycholog Bogusława Karaś. Szkolenie o nazwie „Dziecko autystyczne i z Zespołem Aspergera w przedszkolu” cieszyło się ogromnym zainteresowaniem. Przerosło to wtedy nasze oczekiwania oraz uświadomiło skalę problemu. Do oferty Poradni wprowadzono terapię indywidualną, a także grupową, dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, służymy też pomocą rodzicom w formie psychoedukacji i grupy wsparcia.
Wychodząc na przeciw zapotrzebowaniu środowiska zorganizowane zostały cotygodniowe dyżury psychologiczne na terenie Poradni oraz punkty konsultacyjne w szkołach, co znacząco ułatwiło kontakty z nauczycielami
i rodzicami.
Ponadto w odpowiedzi na zgłaszane potrzeby realizowane są zajęcia psychoedukacyjne w szkołach ukierunkowane na rozwiązywanie konkretnych problemów wynikających z relacji rówieśniczych, procesu adaptacji czy negatywnych zjawisk społecznych jak np.: przemoc i agresja
w szkole, cyberprzemoc. Warsztaty dotyczyły także profilaktyki uzależnień (alkohol, narkotyki, dopalacze, cyberuzależnienia). Pracownicy wspomagają młodzież w wyborze kierunku kształcenia i zawodu poprzez organizowanie warsztatów oraz indywidualnego doradztwa zawodowego. Pedagog Anna Wałach ukończyła studia podyplomowe z Doradztwa Zawodowego.
Od 2009 roku w naszej Poradni działa „Młodzieżowy Klub Wolontariusza”. Skupia on chętną do pomocy młodzież, głównie ze szkół ponadpodstawowych. Wolontariusze działają jako: korepetytorzy, opiekunowie osób niepełnosprawnych, partnerzy dla dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi w zajęciach Ruchu Rozwijającego według Weroniki Sherborne. Wolontariusze mogą w ramach naszego Klubu realizować również własne zadania.
Pracownicy Poradni prowadzą grupy wsparcia dla: psychologów
i pedagogów szkolnych, logopedów, nauczycieli przedszkoli, rodziców zastępczych, rodziców dzieci autystycznych.
Systematycznie poszerzamy warsztat diagnostyczno- terapeutyczny
o nowatorskie metody pracy. Jednym z nowocześniejszych narzędzi jakie nasza Poradnia zakupiła w 2012r. jest zestaw do pracy Metodą Warnkego. Dwóch pedagogów (Anna Wałach i Urszula Drąg) ukończyło 2–stopniowy kurs uprawniający do posługiwania się tą metodą w pełnym zakresie. Terapia ta poprzez odpowiednie ćwiczenia uwrażliwia mózg na przetwarzanie bodźców słuchowo-wzrokowo-ruchowych.
W 2015r. psycholog Jagienka Romaniak–Strzępek uzyskała certyfikat uprawniający do prowadzenie terapii Metodą Biofeedback. Kolejnym krokiem było doposażenie placówki w zestaw do w/w terapii. Trening Biofeedback zwiększa możliwości intelektualne i usprawnia procesy poznawcze, poprawia efektywność pracy, ułatwia uzyskanie równowagi psychicznej i wyciszenie, poprawia samopoczucie, zwiększa odporność na stres. Polecany jest zarówno dla dzieci zdrowych celem polepszenia ich funkcjonowania, samopoczucia, uzyskiwania lepszych efektów pracy, umiejętności relaksacji, jak i dla dzieci
i młodzieży z dysfunkcjami w pracy mózgu w postaci np.: nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD,ADD), dysleksji, dysgrafii, dyskalkulii, zaburzeń uwagi i pamięci, stanów nerwicowych, zaburzeń psychosomatycznych, niskiej odporności na stres, depresji, zaburzeń snu, problemów logopedycznych, tików, zespołu Tourette`a. Terapia ta cieszy się dużym zainteresowaniem, w związku z tym kolejnych 2 pracowników (Urszula Dudek i Eurydyka Wójcik) zdecydowało się na pracę tą metodą i uzyskało stosowne uprawnienia.
W 2017 roku psycholog Eurydyka Wójcik ukończyła studia podyplomowe z zakresu psychodietetyki, które wzbogaciły kompetencje psychologiczne z zakresu terapii dzieci i młodzieży z zaburzeniami żywienia
o kliniczny zarys chorób związanych z nieprawidłowym odżywianiem, powiązanie zdrowia psychicznego z odżywianiem oraz poradnictwo dietetyczne. Coraz powszechniej zgłaszane do Poradni trudności związane
z nieprawidłowościami w odżywianiu się dzieci i młodzieży, typu: wybiórczość pokarmowa, anoreksja, bulimia i inne obrazują zapotrzebowanie na ten rodzaj wsparcia psychologicznego.
W 2017 roku pedagog Urszula Drąg uzyskała certyfikat uprawniający do pracy metodą „Neuroflow” z wykorzystaniem Platformy APD Medical. Zastosowanie baterii znormalizowanych testów pozwala na ocenienie wyższych funkcji słuchowych, co stanowi istotny element diagnozy psychologiczno-pedagogiczno-logopedycznej dzieci z trudnościami w uczeniu się, SLI, ADHD, autyzmem, opóźnionym rozwojem mowy. Ponadto daje podstawę do diagnozowania zaburzeń przetwarzania słuchowego CAPD oraz ryzyka tych zaburzeń.
W 2021 roku neurologopedki (Krystyna Barć–Dudek, Ewa Ślęczkowska) ukończyły dwa stopnie szkolenia z zakresu Elektrostymulacji w logopedii. Elektrostymulacja to nowoczesna metoda wspomagająca proces leczenia ortodontycznego i terapii logopedycznej. Stymuluje cały aparat artykulacyjny wspomagając jego działanie. Zabiegi pobudzają włókna mięśniowe, dzięki czemu następuje wzmocnienie siły, przyrost masy oraz objętości mięśni. Zabieg polega na przepływie prądu o bardzo niskim natężeniu przez mięśnie. Zalecany jest przy: dyzartrii, mowie nosowej (rynolalia), problemach z połykaniem pokarmów, stanach po operacji rozszczepu warg i podniebienia, afazji motorycznej, dyslalii obwodowej, opóźnionym rozwoju mowy, zaburzeniach napięcia mięśniowego, nadmiernym ślinieniu, porażeniu nerwu twarzowego, zaburzeniach stawów skroniowo-żuchwowych.
Poradnia oprócz specjalistycznych zajęć prowadzonych na jej terenie stara się również oddziaływać na bezpośrednie środowisko ucznia prowadząc zajęcia szkoleniowe skierowane do nauczycieli: szkoleniowe rady pedagogiczne, warsztaty rozwijające umiejętności wychowawcze, wykłady i pogadanki dla rodziców, uczestniczy w zespołach wychowawczych dotyczących spraw diagnozowanych uczniów.
Organizujemy również konferencje dla nauczycieli, wychowawców
i rodziców:
1. „Jestem zdolny, daj mi szansę” 04.11.2008r.(prof. dr hab. Andrzej
Sękowski, mgr E. Soszyńska, mgr L. Kita, mgr E. Wójcik).
2. „Jak motywować ucznia do nauki” 16.03.2010r. (dr n. med. A. Kołakowski, dr M. Czarnik).
3. „Współpraca przedszkoli, szkół, rodziców i poradni w zakresie wspierania rozwoju dziecka ze SPE” 12.10.2016r. (dr J. Rożek-Oślizło, mgr K. Barć-Dudek, mgr B. Karaś, mgr E. Grądzka, mgr M. Drogoń, mgr K. Majewska-Żydzik)
oraz szkolenia o zasięgu wojewódzkim:
1. Nadpobudliwość psychoruchowa.
2. Mutyzm.
3. Interwencja kryzysowa.
4. Zachowania suicydalne.
5. Integracja sensoryczna.
6. Monachijska Funkcjonalna Diagnostyka Rozwojowa.
Zdjęcie /konferencja Wiśniowa/
W lokalnym środowisku Poradnia współpracuje z instytucjami i stowarzyszeniami poza oświatowymi, jak m.in. Ośrodki Pomocy Społecznej, Sąd Rejonowy, Policja, kuratorzy sądowi i społeczni, służba zdrowia. Współpraca polega na wspólnym poszukiwaniu najlepszych dla dzieci i ich rodzin rozwiązań problemów. Ściśle współpracujemy z lekarzami różnych specjalizacji. Kierujemy dzieci na diagnozę lekarską, wspólnie z lekarzami specjalistami ustalamy formy i metody wsparcia dla dziecka chorego lub z deficytami rozwojowymi. Utrzymujemy kontakt z pomocą społeczną w celu pozyskania wsparcia materialnego dla rodzin z problemami bytowymi, wsparcia terapeutycznego. Na bieżąco wymieniamy informacje dotyczące podopiecznych z kuratorami sądowymi, asystentami rodzin, z którymi również opracowujemy strategie skutecznej dla dzieci i młodzieży pomocy.
Na przestrzeni lat zmienia się infrastruktura placówki. Przeprowadzane remonty poprawiły jakość warunków pracy. Zdecydowanie zmieniło się wyposażenie Poradni począwszy od wymiany stolarki okiennej, oświetlenia, drzwi i podłóg. Poradnia posiada profesjonalne archiwum, reprezentacyjny
i wygodny sekretariat, zaplecze socjalne. Dzięki przychylności organu prowadzącego, Powiatu Strzyżowskiego, od 2019r. zyskaliśmy dodatkowe pomieszczenia: duży pokój do prowadzenia terapii grupowej, czy spotkań
z nauczycielami, gabinet do terapii metodą Biofeedback, gabinet pedagoga.
Z roku na rok poprawia się zaplecze Technologii informatycznej wykorzystywanej w Poradni. W 2004 roku w ramach ogólnopolskiego programu nasza placówka została skomputeryzowana. W roku 2011
w ramach projektu: „Poprawa jakości funkcjonowania administracji publicznej w powiecie strzyżowskim poprzez rozwój e-usług” Powiat Strzyżowski wyposażył Poradnię w nowe komputery, system obiegu dokumentów, serwer, co znacząco usprawniło pracę sekretariatu, redagowanie opinii, orzeczeń i innych dokumentów. Została założona strona internetowa Poradni. Zakupiono multimedialne programy diagnostyczno-terapeutyczne, logopedyczne, pedagogiczne wspomagające naukę czytania, pisania i liczenia, które podniosły atrakcyjność oferowanych dla dzieci zajęć.
Efektywności pracy sprzyja integracja zespołu pracowników.
Znane święta staramy się celebrować wspólnymi wyjściami oraz uroczystymi spotkaniami w lokalu Poradni. Organizujemy wyjścia do teatru, kina, filharmonii oraz wycieczki krajowe i zagraniczne (Lwów, Wiedeń, Praga, Morawski Kras, Rzym, Wenecja).
Poradnia jest również przyjaznym miejscem dla licznych stażystów
i studentów psychologii, pedagogiki czy logopedii. Tutaj w ramach praktyk zdobywają i poszerzają swoją wiedzę oraz umiejętności nie tylko studenci rzeszowskich uczelni, ale również UMCS- u czy KUL-u w Lublinie, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Pandemia, która rozpoczęła się w 2020 roku, związana z nią izolacja dzieci i młodzieży oraz wprowadzenie zdalnego nauczania przyczyniły się do dostosowania działalności Poradni do zaistniałej sytuacji. Zajęcia, warsztaty, prelekcje, terapie, szkolenia odbywały się on-line. Młodzieży zaproponowano dodatkowe formy pomocy; telefon wsparcia, rówieśnicze grupy wsparcia, indywidualny kontakt za pomocą komunikatorów.
Warto podkreślić, że praca Poradni została doceniona również przez organ nadzorujący. Ewaluacja zewnętrzna przeprowadzona od 1 do 14 lipca 2014 roku przez Panie Alinę Pieniążek i Barbarę Dżugan starszych wizytatorów KO W Rzeszowie wykazała, że Poradnia spełniła we wszystkich badanych obszarach wymagania na najwyższym możliwym poziomie A.
Jak nietrudno zauważyć, na przestrzeni 50 lat, nieustannie rozwijamy swój warsztat pracy, doskonalimy umiejętności, wzbogacamy swoją wiedzę, staramy się docierać do jak najszerszej grupy osób potrzebujących specjalistycznego wsparcia. Jubileusz jest okazją do podsumowania dotychczasowej działalności Poradni, ale także do refleksji dotyczących działań jakie warto podejmować w najbliższych latach. Mamy marzenia, plany i energię do działania, gdyż ,,przyszłość zależy od tego, co robimy
w teraźniejszości”(Mahatma Gandhi).
Zdjęcie „ aktualni pracownicy poradni”
Dyrektorzy Poradni:
Pracownicy Poradni:
W Poradni zatrudnieni byli również na zastępstwo:
Administracja i obsługa:
Lekarze:
Zdjęcia z wycieczek po 2 na stronie (folder Wycieczki)
[1] Kronika Poradni
[2] Kronika Poradni
[3] Protokół powizytacyjny
[4] Kronika Poradni
[5] Kronika Poradni
